Xitoy ta’sirini kengaytirmoqda: O‘zbekiston logistika markazlari reyestrini yaratmoqda va reyting tizimini joriy qilmoqda
O‘zbekiston hukumati transport-logistika markazlari (TLM) va tranzit koridorlarini rivojlantirish bo‘yicha yangi tartibni tasdiqladi.
2025-yil 1-dekabrga qadar barcha talabga javob beruvchi markazlar bo‘yicha to‘liq inventarizatsiya o‘tkazilib, ular maxsus reyestrga kiritiladi.
Xalqaro logistika markazlari uchun minimal maydon 4 gektar, mintaqaviy markazlar uchun esa 3 gektar etib belgilangan.
Shuningdek, infratuzilma va jihozlash bo‘yicha yangi standartlar joriy etildi.
Maqsad — logistika samaradorligini oshirish va O‘zbekiston logistika markazlarini BMT ESCAP quruqlik portlari ro‘yxatiga kiritish, bu esa mamlakatning Yevrosiyo transport tarmog‘idagi strategik o‘rnini mustahkamlaydi.
O‘zbekiston Kaspiyda o‘z kemalariga ega bo‘lishni istaydi
Transport vaziri Ilhom Maxkamov mamlakat Turkmaniston va Ozarbayjondan kema xarid qilish imkoniyatini ko‘rib chiqayotganini ma’lum qildi.
Sababi oddiy: Kaspiy orqali yuk tashish hajmi ortib bormoqda, natijada navbatlar 30–40 kungacha cho‘zilmoqda. O‘z flotiga ega bo‘lish yuklarni tezroq qayta yuklash va tashqi operatorlarga qaramlikni kamaytirishga yordam beradi.
«Biz bu korxonalardan kema xarid qilish imkoniyatini o‘rganib chiqishga kelishdik», — dedi vazir.
Avvalroq O‘zbekiston Transport vazirligi va Turkmanistonning Dengiz va daryo transporti davlat xizmati kema qurish sohasida hamkorlik bo‘yicha memorandum imzolagan edi.
Yangi vokzal Markaziy Osiyo va Yevropani yanada yaqinlashtiradi
Xitoyning Xubey provinsiyasi, Uxan shahrida joylashgan butunlay yangi Xianglushan temir yo‘l vokzali ochildi. U Yevropa va Markaziy Osiyoga yo‘nalgan yuk poezdlari uchun yangi jo‘natma nuqtasi sifatida xizmat qiladi.
-> Birinchi poezd 2025-yil 6-avgust kuni Qozog‘istonga jo‘nab ketdi.
-> Ushbu vokzaldan jo‘natmalar 2 kun tezroq va 15% arzonroq bo‘lishi kutilmoqda.
-> Yangi yo‘nalish Xitoy va mintaqaviy bozorlar o‘rtasidagi logistika aloqalarini mustahkamlaydi.
O‘tgan oy Uxan shahrida Qirg‘iziston va O‘zbekistonga birinchi multimodal yo‘nalish ham ishga tushirilgan bo‘lib, Xitoyning quruqlikdagi Markaziy Osiyoga chiqish imkoniyatlarini kengaytirdi.
Xitoyning Yevrosiyoga temir yo‘l darvozalari kengayib, yanada samarali bo‘lib bormoqda.
Trans-Afgʻon yoʻlagi – Oʻzbekiston uchun strategik muqobil yoʻl
Oʻzbekiston transport vaziri oʻrinbosari Jasurbek Chorievning maʼlum qilishicha, Afgʻoniston Trans-Afgʻon yoʻlagini amalga oshirish uchun xavfsizlik kafolatlarini taqdim etgan. Ushbu loyiha Pokistondagi dengiz portlariga eng qisqa yoʻl boʻlishi va shimoliy hamda janubiy savdo yoʻllariga muhim muqobil sifatida xizmat qilishi mumkin.
Loyiha qiymati 7 milliard AQSH dollarini tashkil etadi, unga 5 ta tonnel va 312 ta ko‘prik qurilishi kiradi, va qurilish 5 yilgacha davom etishi mumkin.
Choriev ta’kidlashicha, arzon logistikasiz Oʻzbekistonning iqtisodiy oʻsishini uzoq muddat saqlab qolishi qiyin boʻladi.
Xitoy nodir yer metallari eksportini keskin oshirdi — bu AQSh bilan savdo munosabatlaridagi yumshash belgisimi?
2025-yil iyun oyida Xitoy 7 742 tonna nodir yer elementlarini eksport qildi — bu 2024-yil iyuniga nisbatan 60% va shu yilning may oyiga nisbatan 32% ko‘pdir. Bu 2009-yil dekabrdan beri eng yuqori oylik ko‘rsatkichdir. Tahlilchilar buni eksport nazoratining yumshatilishi va AQSh bilan yopiq eshiklar ortida erishilgan kelishuvlar bilan bog‘lashmoqda. Iyunda Xitoy ayrim AQSh kompaniyalariga eksport litsenziyalari bergani va Yevropa davlatlari uchun tartiblarni soddalashtirgani haqida xabarlar chiqqan.
Eksport hajmi oshgan bo‘lsa-da, umumiy eksport qiymati 47% ga kamaydi — bu, asosan, eksport tarkibining o‘zgarishi bilan izohlanmoqda: arzon nodir metallar ko‘proq jo‘natilgan, qimmat qiymatga ega bo‘lganlari esa hanuz qat’iy nazorat ostida. 20-iyul kuni e’lon qilinadigan batafsil statistikalar orqali yanada to‘liq tasavvur hosil qilish mumkin bo‘ladi.
Nodir yer metallar avtomobilsozlik, aviatsiya, elektronika va mudofaa sanoatida muhim rol o‘ynaydi va Xitoy bu yo‘nalishda global yetakchilikni saqlab qolmoqda.