Qozog‘iston va O‘zbekiston logistika sohasidagi hamkorlikni kuchaytirmoqda. Tomonlar Qozog‘istondagi, Xitoydan keladigan yuk oqimlari uchun muhim yo‘nalishlardan biri bo‘lgan Oltinko‘l temir yo‘l stansiyasida qo‘shma korxona tashkil etishni rejalashtirmoqda.

Loyiha konteyner tashuvlarini rivojlantirish va yuklarni birgalikda qayta ishlashga qaratiladi. Bu Xitoy va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi yuk tashuvlarini tezroq va samaraliroq tashkil etishga yordam berishi kutilmoqda.

Oltinko‘l allaqachon Xitoy–Yevropa va Xitoy–Markaziy Osiyo temir yo‘l tashuvlarida muhim rol o‘ynaydi. Yangi hamkorlik stansiyaning mintaqaviy logistika markazi sifatidagi ahamiyatini yanada oshirishi mumkin.

O‘zbekiston uchun loyiha Xitoydan keladigan yuk oqimlari va xalqaro transport yo‘laklariga chiqish imkoniyatlarini kengaytiradi. Qozog‘iston uchun esa Xitoy, Markaziy Osiyo va Yevropa o‘rtasidagi yirik tranzit markazi sifatidagi mavqeini mustahkamlashga xizmat qiladi.

Markaziy Osiyo o‘z logistika infratuzilmasini faol rivojlantirmoqda va Qozog‘iston hamda O‘zbekiston o‘rtasidagi hamkorlik bu jarayonning muhim qismiga aylanmoqda.

Tojikiston, Eron va Afg‘oniston o‘rtasida yangi mintaqaviy transport koridorini tashkil etish bo‘yicha kelishuvga erishildi. Yangi yo‘nalish Eron va Tojikiston bozorlarini Afg‘oniston hududi orqali bog‘lashga xizmat qiladi.

Uch mamlakat transport idoralari vakillari tegishli kelishuvni Eronning Mashhad shahrida imzoladi, deb xabar bermoqda IRNA axborot agentligi.

Yangi koridor orqali yuklarni Eron va Tojikiston o‘rtasida tashish imkoniyati yaratiladi. Birinchi yuk partiyasi yangi yo‘nalish bo‘yicha bir oy ichida jo‘natilishi kutilmoqda.

Hozircha yetkazib berish muddatlari va yo‘nalishning aniq operatsion tafsilotlari e’lon qilinmagan. Shunga qaramay, ushbu kelishuv Markaziy Osiyo va Yaqin Sharq o‘rtasidagi savdo aloqalarini rivojlantirish hamda tranzit imkoniyatlarini kengaytirish yo‘lidagi muhim qadam hisoblanadi.

Bu tashabbus Tojikistonda transport jarayonlarini raqamlashtirish ishlari davom etayotgan bir davrga to‘g‘ri kelmoqda. 2026 yil yozining boshida mamlakatda e-Permit elektron ruxsatnoma tizimi ishga tushirildi va dastlabki 100 ta elektron ruxsatnoma O‘zbekiston tashuvchilariga berildi.

Yangi transport koridori va raqamli bojxona-transport yechimlari mintaqadagi yuk tashish jarayonlarini soddalashtirish, ma’muriy to‘siqlarni kamaytirish hamda logistika kompaniyalari uchun yangi imkoniyatlar yaratishi mumkin.

Markaziy Osiyo savdo ishtirokchilari uchun Eron–Afg‘oniston–Tojikiston yo‘nalishi ta’minot zanjirlarini diversifikatsiya qilish va xalqaro bozorlarga chiqish imkoniyatlarini kengaytiruvchi muhim alternativ yo‘nalishga aylanishi mumkin.

Qozog‘iston va Eron Hormuz bo‘g‘ozining shimoliy qirg‘og‘ida joylashgan Bandar-Abbos shahridagi Shahid Rajaee portida logistika markazi qurish bo‘yicha investitsiya bitimini imzoladi.

Loyiha portning orqa hududida, taxminan 15 gektar maydonda amalga oshiriladi. Uning umumiy qiymati 25 million AQSh dollari deb baholanmoqda.

Eron port ma’muriyati vakillariga ko‘ra, loyiha asosan temiryo‘l orqali yuk tashishni rivojlantirishga qaratilgan bo‘lib, maxsus temiryo‘l terminalini ham o‘z ichiga oladi. U kelajakda Qozog‘iston, Shahid Rajaee porti va boshqa jo‘natish portlari o‘rtasidagi logistika markazlari zanjirining bir qismi sifatida faoliyat yuritadi hamda mintaqaviy tranzit yuk oqimlarini rivojlantirishga xizmat qiladi.

Shartnoma muddati 27 yilni tashkil etadi, shundan 2 yil obyekt qurilishiga ajratilgan. Shartnoma shartlari har 5 yilda qayta ko‘rib chiqiladi. Kutilishicha, mazkur logistika markazining o‘tkazish quvvati yiliga qariyb 1,5 million tonna yukni tashkil etadi.

Ushbu loyiha Qozog‘istonning Eron orqali o‘z transport va tranzit yo‘laklarini kengaytirish, shuningdek, mamlakat va Markaziy Osiyo yuklari uchun qo‘shimcha infratuzilma yaratish strategiyasini aks ettiradi.

Xitoy va Tojikiston “Kulma / Qorasu” chegara o‘tkazish punkti infratuzilmasini rekonstruksiya qilish bo‘yicha texnik-iqtisodiy asos (TIA) tayyorlashga kelishib oldi. Mazkur ishlarning qiymati 1,42 million yuan deb baholanmoqda va mavjud ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu xarajatlarni Xitoy tomoni qoplaydi.

Tojikiston tomoni esa xitoylik mutaxassislar xavfsizligini ta’minlash, shuningdek loyiha uchun zarur bo‘lgan uskunalarni olib kirish va olib chiqish tartiblarini soddalashtirish majburiyatini oladi.

Qaysi obyektlar va infratuzilma elementlari modernizatsiya qilinishi hozircha rasman ochiqlanmagan. Biroq loyiha strategik ahamiyatga ega: “Kulma / Qorasu” — Xitoyning Shinjon-Uyg‘ur avtonom rayoni bilan Tojikistonning Tog‘li Badaxshon avtonom viloyati o‘rtasidagi yagona quruqlik chegara punkti hisoblanadi.

Mazkur o‘tish punkti 2004 yildan beri faoliyat yuritadi, 2016 yildan esa yil davomida uzluksiz ishlamoqda. Uni modernizatsiya qilish rejalari 2023 yilda ham muhokama qilingan, jumladan Tojikiston tomondagi yo‘l ta’miri bilan bog‘liq holda. Tojikiston Transport vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023 yilda ushbu punkt orqali 472,8 ming tonna yuk o‘tgan.

Mintaqa uchun bu shunchaki infratuzilma loyihasi emas, balki Xitoy va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi transport bog‘liqligini kuchaytirish yo‘lidagi muhim qadamdir.

O‘zbekistonda uzunligi 28 km bo‘lgan yangi elektrlashtirilgan “Xovos – Dashtobod” temir yo‘l liniyasi qurilishi boshlandi. Ushbu yo‘nalish Toshkentdan janubda, Sirdaryo va Jizzax viloyatlari orasidan o‘tadi hamda mamlakatning muhim temir yo‘l yo‘nalishlaridan biri — “Toshkent – Samarqand” magistralining o‘tkazuvchanlik qobiliyatini oshirishi kutilmoqda. Ayni paytda loyiha qiymati, qurilishning yakunlanish muddati va kelgusidagi tashuv parametrлари hozircha rasman oshkor etilmagan.